Từ lợi nhuận sau thuế đến EPS: bước trừ cổ tức ưu đãi

Trên báo cáo tài chính, lợi nhuận sau thuế và lợi nhuận dùng để tính EPS là hai dòng khác nhau. Nhiều người lấy con số đầu chia cho số cổ phiếu và ra một EPS lớn hơn thực tế. Bài viết mô tả chặng đường từ lợi nhuận sau thuế tới lợi nhuận phân bổ cho cổ đông phổ thông, một bước dễ bỏ sót khi tự tính.

Cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi

Doanh nghiệp có thể phát hành cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi, loại sau có thể kèm quyền cổ tức theo điều kiện riêng tuỳ điều lệ. EPS cơ bản chỉ tính cho cổ phiếu phổ thông, nên phải tách phần dành cho cổ phiếu ưu đãi ra khỏi tử số.

🔗 Xem thêm: Sàn giao dịch chứng khoán: ba bảng giao dịch và đường đi của một lệnh

Lãi suy giảm tính thêm các công cụ có thể chuyển thành cổ phiếu phổ thông, nên không lớn hơn lãi cơ bản, còn công thức cơ bản kèm ví dụ nằm ở bài công thức và ví dụ bằng số.

eps trong chứng khoán - Cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi

Minh hoạ: eps trong chứng khoán

Từ lợi nhuận sau thuế tới tử số của EPS

Tử số của EPS là lợi nhuận sau thuế phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông, bằng lợi nhuận sau thuế trừ cổ tức của cổ phiếu ưu đãi. Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 30 quy định cách tính và trình bày chỉ tiêu này. Khi tìm hiểu chỉ tiêu EPS trong chứng khoán, bước tách này là chỗ nên kiểm tra trước tiên.

🔗 Xem thêm: App chứng khoán: bốn nhóm tiêu chí nên xem trước khi chọn

Ví dụ giả định

eps trong chứng khoán - Ví dụ giả định

Minh hoạ: eps trong chứng khoán

Doanh nghiệp có lợi nhuận sau thuế 150 tỷ đồng và có cổ tức dành cho cổ phiếu ưu đãi 30 tỷ đồng. Lợi nhuận phân bổ cho cổ đông phổ thông là 150 tỷ trừ 30 tỷ, tức 120 tỷ đồng. Số cổ phiếu phổ thông lưu hành bình quân là 40 triệu.

  • Tính đúng: 120 tỷ chia 40 triệu bằng 3.000 đồng mỗi cổ phiếu.
  • Tính sót bước tách: 150 tỷ chia 40 triệu bằng 3.750 đồng, cao hơn thực tế 750 đồng.

Chênh lệch 750 đồng đến hoàn toàn từ phần 30 tỷ đồng thuộc về cổ phiếu ưu đãi, không thuộc về cổ đông phổ thông.

Đọc trên báo cáo như thế nào

  • Trong thuyết minh về lãi trên cổ phiếu, tìm phần đối chiếu từ lợi nhuận sau thuế sang lợi nhuận phân bổ cho cổ phiếu phổ thông.
  • Gọi chỉ tiêu theo tên là lãi cơ bản trên cổ phiếu. Mã số trên mẫu báo cáo thay đổi theo thông tư áp dụng, nên tên chỉ tiêu ổn định hơn mã số.
  • So EPS công bố với phép chia tự tính. Nếu tự tính ra con số lớn hơn, hãy xem doanh nghiệp có cổ phiếu ưu đãi hay không.
  • Nếu doanh nghiệp không có cổ phiếu ưu đãi, hai phép tính cho cùng kết quả.

Kết luận

Lợi nhuận sau thuế chưa phải tử số của EPS: cần trừ cổ tức cổ phiếu ưu đãi trước khi chia. Bước này giúp phép tính tự làm khớp với số trên báo cáo. Các số liệu trong bài là ví dụ giả định.

eps trong chứng khoán - Kết luận

Minh hoạ: eps trong chứng khoán

Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

eps #cophieuuudai #baocaotaichinh #vpbanks

Edit

Pub: 08 Oct 2026 03:08 UTC

Views: 7