Nhóm chỉ số đòn bẩy: nợ, vốn chủ sở hữu và khả năng trả lãi
Nhóm đòn bẩy mô tả doanh nghiệp đang dùng bao nhiêu phần vốn đi vay, và gánh nặng của phần vay đó so với lợi nhuận tạo ra.
Hai góc nhìn về cơ cấu
Tỷ lệ nợ trên tổng tài sản cho biết bao nhiêu phần tài sản đang được tài trợ bằng nợ. Tỷ lệ này dễ so giữa các doanh nghiệp vì mẫu số là tổng tài sản.
🔗 Xem thêm: Ý kiến kiểm toán: bốn loại và điều mỗi loại nói về bộ báo cáo
Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu so trực tiếp hai nguồn vốn với nhau. Tỷ lệ bằng một nghĩa là mỗi đồng vốn chủ sở hữu đi cùng một đồng nợ. Tỷ lệ này nhạy hơn, vì mẫu số nhỏ nên một kỳ lỗ làm con số nhảy nhanh.
Minh hoạ: phân tích tài chính doanh nghiệp
Khi dùng hai tỷ lệ trên, cần phân biệt tổng nợ phải trả với nợ vay. Tổng nợ phải trả gồm cả khoản phải trả người bán và người mua trả tiền trước, vốn là nguồn vốn không chịu lãi. Một doanh nghiệp có tổng nợ cao nhưng nợ vay thấp ở vị thế khác hẳn doanh nghiệp ngược lại.
Đòn bẩy không tự nó là điều xấu. Vốn vay thường có chi phí thấp hơn vốn chủ sở hữu và không làm pha loãng quyền sở hữu, nên doanh nghiệp dùng nợ ở mức phù hợp thường đạt tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu cao hơn. Vấn đề nằm ở chỗ đòn bẩy khuếch đại cả hai chiều: kỳ thuận lợi thì lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu tăng nhanh, kỳ khó khăn thì phần lỗ cũng dồn hết về vốn chủ sở hữu.
Khả năng trả lãi
Tỷ lệ khả năng thanh toán lãi vay lấy lợi nhuận trước lãi vay và thuế chia cho chi phí lãi vay. Nó cho biết lợi nhuận vận hành đang gấp bao nhiêu lần phần lãi phải trả trong kỳ.
🔗 Xem thêm: Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: ba dòng tiền và cách ghép chúng lại
Minh hoạ: phân tích tài chính doanh nghiệp
Đây là tỷ lệ gắn trực tiếp với rủi ro gần: cơ cấu nợ có thể duy trì lâu nếu dòng lợi nhuận đủ phủ phần lãi, và trở nên căng ngay khi lợi nhuận vận hành sụt trong lúc lãi vay giữ nguyên. Vị trí của từng chỉ tiêu trong báo cáo được chỉ rõ tại chỉ dẫn tra các chỉ tiêu nợ trên báo cáo.
Cách xây danh mục ít phụ thuộc vào một doanh nghiệp đơn lẻ có ở bài về tích sản qua quỹ.
Khi đọc nhóm này, kỳ hạn của nợ cũng quan trọng ngang mức nợ. Cùng một tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, doanh nghiệp có phần lớn là nợ dài hạn ở vị thế khác hẳn doanh nghiệp phải đảo nợ ngắn hạn liên tục, vì áp lực dồn vào từng kỳ trả nợ chứ không trải đều.
Kết luận
Nhóm đòn bẩy gồm hai tỷ lệ về cơ cấu và một tỷ lệ về khả năng trả lãi. Tách nợ vay khỏi tổng nợ phải trả là bước làm rõ trước khi so sánh, vì hai khoản này khác nhau về bản chất chi phí.
🔗 Xem thêm: Thuyết minh báo cáo tài chính: phần dài nhất và hay bị bỏ qua
Minh hoạ: phân tích tài chính doanh nghiệp
Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.