Vì sao P/B của ngân hàng và của công ty công nghệ không so ngang được
Khi xếp các mã theo P/B từ thấp lên cao, danh sách đầu bảng thường có cấu trúc rất giống nhau về ngành. Đó không phải trùng hợp, mà là hệ quả của cách bảng cân đối kế toán ghi nhận tài sản.
Ngành nặng tài sản hữu hình
Ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản, thép, điện có phần lớn giá trị nằm ở tài sản ghi nhận được: khoản cho vay, danh mục đầu tư, quỹ đất, nhà máy, đường dây. Mẫu số của P/B vì thế lớn và phản ánh tương đối sát quy mô hoạt động.
🔗 Xem thêm: BVPS: mẫu số của P/B được dựng từ đâu trên bảng cân đối kế toán
Riêng nhóm ngân hàng còn một đặc điểm nữa: tổng tài sản lớn hơn vốn chủ sở hữu rất nhiều lần do đặc thù huy động, nên chất lượng khoản cho vay quyết định phần lớn độ tin cậy của mẫu số. Một danh mục có nợ xấu chưa trích lập đủ sẽ làm vốn chủ sở hữu bị ghi nhận cao hơn thực chất, và mẫu số của P/B vì thế lớn hơn mức đáng có.
Minh hoạ: pb là gì
Ngành nặng tài sản vô hình
Phần mềm, dịch vụ chuyên môn, thương hiệu tiêu dùng có giá trị chủ yếu ở những thứ kế toán không ghi nhận: đội ngũ, mã nguồn tự phát triển, tệp khách hàng, uy tín thương hiệu. Chi phí tạo ra chúng thường được ghi thẳng vào chi phí trong kỳ thay vì hình thành tài sản trên bảng cân đối.
🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức tính và ví dụ bằng số
Mẫu số nhỏ trong khi thị trường vẫn định giá doanh nghiệp theo dòng tiền tạo ra, nên P/B của nhóm này cao hơn rõ rệt. Con số cao đó không mô tả mức đắt, nó mô tả khoảng cách giữa cách kế toán ghi nhận và cách thị trường định giá.
Trường hợp trung gian cũng tồn tại: bán lẻ và logistics vừa có tài sản hữu hình như kho bãi, đội xe, mặt bằng, vừa có phần giá trị nằm ở mạng lưới và hệ thống vận hành. Với nhóm này, P/B nằm giữa hai thái cực nên càng cần đọc kèm chỉ tiêu sinh lời.
Hệ quả khi lập danh sách so sánh
Minh hoạ: pb là gì
Một bảng lọc cổ phiếu theo P/B trên toàn thị trường thực chất là bảng xếp hạng theo mức độ thâm dụng tài sản hữu hình của từng ngành. Muốn dùng chỉ số này cho việc so sánh, phạm vi phải thu hẹp về cùng ngành, và tốt hơn nữa là cùng mô hình kinh doanh. Cách tính và ví dụ cụ thể có trong bài hướng dẫn đọc tỷ lệ giữa thị giá và giá trị sổ sách.
🔗 Xem thêm: Chỉ số P/B: công thức, cách đọc và ba chỗ dễ hiểu sai
Một mốc kỹ thuật khác cũng hay bị so lệch giữa các nhóm là tỷ lệ cho vay ký quỹ áp dụng cho từng mã.
Kết luận
P/B đo mối quan hệ giữa thị giá và phần tài sản ròng được ghi nhận. Vì mức độ ghi nhận tài sản khác nhau giữa các ngành, chỉ số này chỉ có nghĩa trong phạm vi cùng ngành. Đưa nó ra so trên toàn thị trường là cách tạo ra một bảng xếp hạng nói về kế toán nhiều hơn nói về giá trị.
Minh hoạ: pb là gì
🔗 Xem thêm: P/B thấp: bốn thứ cần kiểm trước khi kết luận cổ phiếu đang rẻ
Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.