Vị thế mua và vị thế bán: lãi lỗ được tính lại mỗi ngày
Trên thị trường cổ phiếu, khoản lãi hay lỗ chỉ được ghi nhận khi bán. Trên thị trường phái sinh thì khác: kết quả được tính lại và hạch toán vào tài khoản sau mỗi phiên.
Hai chiều vị thế
Mở vị thế mua nghĩa là đứng ở chiều giá lên: chỉ số tăng so với giá mở vị thế thì tài khoản được ghi có, giảm thì bị ghi nợ.
🔗 Xem thêm: App chứng khoán: bốn nhóm tiêu chí nên xem trước khi chọn
Mở vị thế bán là chiều ngược lại, và điểm đáng chú ý là không cần sở hữu tài sản cơ sở để mở vị thế này. Đó là lý do người ta nói thị trường phái sinh giao dịch được cả khi thị trường giảm, một khả năng mà thị trường cổ phiếu cơ sở không có.
Cơ chế tính lãi lỗ hằng ngày
Minh hoạ: chứng khoán phái sinh
Cuối mỗi phiên, sở giao dịch công bố giá thanh toán. Chênh lệch giữa giá thanh toán hôm nay và hôm trước, nhân hệ số nhân hợp đồng và số hợp đồng đang nắm, được ghi vào tài khoản ký quỹ ngay trong ngày.
🔗 Xem thêm: Hợp đồng tương lai chỉ số: những điều khoản đã chuẩn hoá sẵn
Nghĩa là khoản lỗ không chờ tới lúc đóng vị thế mới xuất hiện. Nó rút tiền khỏi tài khoản ký quỹ mỗi ngày, và khi số dư xuống dưới mức duy trì thì yêu cầu bổ sung được phát ra.
Một điểm khác với cổ phiếu là vị thế bán không cần đi vay tài sản để bán ra. Hợp đồng được tạo ra khi hai bên đối ứng khớp lệnh, nên tổng số vị thế mua luôn bằng tổng số vị thế bán trên toàn thị trường, và con số đó được công bố dưới tên khối lượng mở.
Hệ quả về mặt quản lý vốn
Minh hoạ: chứng khoán phái sinh
Hai người cùng nhận định đúng về hướng đi của chỉ số vẫn có thể cho ra kết quả khác nhau, nếu một người không đủ sức chịu chuỗi phiên bất lợi ở giữa. Vị thế bị đóng bắt buộc thì nhận định đúng về sau không còn ý nghĩa với tài khoản đó.
🔗 Xem thêm: Chứng chỉ quỹ và chỉ số NAV/CCQ: cách đọc giá trị khoản đầu tư
Vì vậy phần vốn dự phòng cho việc bổ sung ký quỹ là một phần của kế hoạch, không phải khoản để dành. Cơ chế đầy đủ được trình bày ở trang kiến thức của Chứng khoán VPBank về nhóm sản phẩm này.
Cách tổ chức thị trường và nơi niêm yết được nêu ở bài về các sở giao dịch.
Cũng vì lãi lỗ được ghi nhận mỗi ngày, số dư tài khoản phái sinh biến động liên tục ngay cả khi không đặt thêm lệnh nào. Đây là điểm khác hẳn tài khoản cổ phiếu, nơi số dư tiền chỉ đổi khi có giao dịch hoặc có sự kiện quyền.
Kết luận
Minh hoạ: chứng khoán phái sinh
Vị thế mua và vị thế bán đối xứng nhau về chiều, nhưng cả hai chịu chung cơ chế tính lãi lỗ hằng ngày. Khả năng duy trì ký quỹ qua chuỗi phiên bất lợi là yếu tố quyết định không kém gì nhận định về hướng thị trường.
Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.