Căn biệt thự ven sông cho tôi bài học kinh nghiệm làm sàn gỗ mà chẳng trường lớp nào

Hôm nghiệm thu công trình, vị chủ tịch tập đoàn bất động sản chẳng ngắm nghía hệ thống đèn chùm pha lê. Có mỗi việc ông làm là bỏ giày ra đi bộ trên sàn gỗ, rồi ngồi xuống sờ vào một góc tường. Tôi đứng đó, không hiểu gì, mãi đến khi ông ấy nói một câu khiến tôi phải suy nghĩ lại chính cách tôi thi công suốt 15 năm qua. Câu nói đó đơn giản nhưng nó ám ảnh tôi đến tận bây giờ: “Sàn nhà này nó không thở”. Từ dự án này, tôi ngộ ra rằng khi làm thiết kế thi công biệt thự điều quan trọng nhất không phải là sang trọng hay đắt tiền, mà là những chi tiết nhỏ đến người thợ cũng bỏ qua.

Tôi từng tự hào vì thi công nhanh hơn tiến độ

Nói thật tình, tôi vốn là kẻ luôn đặt nặng vấn đề thời gian thi công. Lúc mới chốt hợp đồng căn biệt thự bên sông, tôi đã hứa với chủ đầu tư rút ngắn thời gian từ 14 tháng xuống còn 11 tháng. Vì cái hẹn đó tôi hối anh em thợ làm ngày làm đêm. Chi tiết này tôi nhớ như in, thời điểm dán sàn gỗ rơi vào đúng mùa mưa. Dụng cụ đo độ ẩm của tôi chỉ mức 29 phần trăm trong khi tiêu chuẩn châu Âu yêu cầu tối đa 12%. Vậy mà tôi vẫn hạ lệnh cho anh em trải toàn bộ sàn gỗ kỹ thuật nhập từ Đức. Hậu quả là chưa đầy nửa năm sau, đợt gió mùa đầu tiên kéo về, những tấm sàn gỗ bắt đầu vênh lên, chân gạch nứt toác, bong ra từng mảng lớn. Không phải nói quá, trông nó chẳng khác gì một tấm bản đồ địa hình, lúc lồi lúc lõm.

Vị chủ tịch đã dành 2 giờ chỉ để ngồi nhìn cách tôi thi công

Không giống với chủ nhà bình thường hay đến thăm công trường vài lần cho có, ông chủ tịch tập đoàn kia bỏ ra gần 2 giờ chỉ để ngồi trên bậc cầu thang quan sát anh em thợ của tôi làm việc. Lúc đó tôi nghĩ ông ấy xem cho vui. Nhưng không, ông lôi ra một loạt lỗi mà chính tôi cũng không để ý. Ông ấy hỏi tôi về khe co giãn – tôi trả lời là 8mm, ông ấy lắc đầu, bảo với độ ẩm ven sông thế này, phải là 12mm. Rồi ông ấy bảo người thợ cạy lớp xốp lót và phát hiện ra rằng lớp chống ẩm của tôi chỉ dán bằng băng keo thường. Ông nói với tôi bằng một giọng rất trầm: ở Việt Nam mình, người ta làm sàn gỗ chỉ để cho xong chuyện, chứ ít ai nghĩ rằng ngôi nhà và sàn gỗ cũng cần được “thở”, nhất là một căn nhà nằm cạnh dòng sông như thế này. So với tiêu chuẩn châu Âu, kiểu thi công mà tôi từng tự hào chỉ đạt phân nửa yêu cầu kỹ thuật.

Sàn gỗ của biệt thự ven sông khác sàn gỗ trong trung tâm thương mại ở cả ngàn chi tiết đó

Ngay sau buổi nói chuyện đó, tôi lao vào nghiên cứu lại chuyện thi công sàn gỗ cho nhà ven sông. Khác biệt lớn nhất là độ ẩm. Nhà phố trong thành phố độ ẩm trung bình chỉ khoảng 60-65%, nhưng với nhà ven sông, con số này thường xuyên vượt mức 80%. Chưa hết, nước ngầm dâng cao theo mùa cũng là một vấn nạn. Bởi thế, ngay từ khâu làm móng và đổ bê tông, tôi đã phải đặt thêm một lớp chống thấm gốc polymer dày 4mm, chứ không thể chỉ quét sika hạng thường như hồi tôi làm cho trung tâm thương mại. Hệ thống hút ẩm trung tâm của căn nhà được tôi cho âm vào trong tường, nối với các lỗ thoát khí ngay dưới chân tường. Quy trình bảo quản gỗ cũng phải thay đổi: gỗ nhập về phải nằm trong phòng máy lạnh không dưới 7 ngày để độ ẩm của gỗ cân bằng với môi trường sống. Còn loại keo dán tôi dùng buộc phải là loại keo chống nước chuyên dụng cho sàn, đắt gấp ba lần keo thường nhưng bù lại sàn nhà bền hơn hẳn. Có một lần tôi hỏi ông chủ tịch làm sao ông biết những điều này. Ông ấy cười, bảo từng ngồi tù vì làm sàn gỗ mục nát cho một tòa nhà ở Singapore. thi công nội thất biệt thự hiện đại xong tôi chết lặng.

Cái giá phải trả cho một sàn nhà không thể phẳng hoàn hảo

Cuối cùng, sau tất cả anh em thợ phải bóc hết tất cả phần sàn gỗ ở phòng khách lẫn hai phòng ngủ chính để làm lại từ đầu. Riêng tiền phát sinh cho đợt làm lại này lên tới gần 400 triệu đồng, chưa kể thời gian kéo dài thêm 3 tháng. Tôi đã phải cúi đầu xin lỗi vị chủ tịch một cách chân thành nhất, nhưng điều khiến tôi day dứt nhất chẳng phải món tiền kia mà là bài học về sự kiêu ngạo của bản thân. Trước đây tôi luôn nghĩ sàn đẹp là sàn phẳng không một gợn, không một tiếng kêu, không một vết nứt. Nhưng tôi sai quá rồi. Một sàn gỗ tốt, đúng chuẩn, vẫn chấp nhận độ phồng rất nhẹ khi trời trở nồm hay trở gió, đó là dấu hiệu cho thấy gỗ đang thở, còn hơn là kiểu sàn chết, cứng đơ như gỗ đá. Giờ đây, sau hơn 30 công trình biệt thự, tôi luôn nhắc nhở anh em thợ rằng phải biết tôn trọng quy luật tự nhiên của vật liệu, đừng cố bắt nó phải tuân theo tiến độ thi công. Nếu bạn đang có ý định làm một căn nhà cho riêng mình, tôi khuyên bạn một câu chân thành: hãy bỏ thời gian ra mà tìm hiểu thật kỹ về vật liệu và khí hậu nơi bạn sống, trước khi quyết định giao nhà cho bất kỳ ai. Có bao giờ bạn tự hỏi, sàn nhà của mình đang thở hay đang chết