Lần đầu tôi dám nói thẳng với chủ nhà rằng tôi không biết làm

Buổi tối cuối năm 2023, tôi ngồi trong một căn hộ đang dang dở ở khu đô thị Vinhomes Ocean Park, cầm bản vẽ mà tôi mới ký họa ra mảnh giấy. Chủ nhà quay sang hỏi: “Kệ bếp này anh tính xử lý góc chết tủ thế nào?” Tôi khựng lại ba giây, cuối cùng nói: “Thú thật là tôi chưa làm kiểu này trước đây”. Ấy là lần đầu trong 8 năm làm nghề tôi dám nói điều đó trước sự hiện diện của chủ nhà thay vì gật đầu cho qua. Khi bắt tay vào #keyword#, tôi nhận ra dám nói mình không biết còn quan trọng hơn việc giữ chữ tín.

Cái tôi sụp đổ khi tôi không dám hỏi chủ nhà câu đơn giản

Vào năm thứ hai làm thợ mộc, tôi nhận một căn hộ 80m2 ở khu vực Gia Lâm. Gia chủ nói qua loa là cần nhiều chỗ để đồ. Tôi gật gù chứ không hề hỏi chi tiết nhu cầu cất trữ thực tế. Kết cục khiến tôi phải phá bỏ hệ tủ âm tường vừa dựng, thêm một khoản 45 triệu phát sinh và lùi tiến độ 2 tuần. Tôi không bao giờ quên khoảnh khắc đứng trước mớ phế liệu mà lẽ ra chỉ cần một câu hỏi lúc ban đầu sẽ không xảy ra. Bài học tôi rút ra khá đắt đỏ: tỏ ra hiểu biết chẳng bao giờ tốt hơn việc chịu hỏi một câu ngô nghê. Kể từ đó, trước khi nhận dự án tôi đều bỏ ra một buổi ngồi lại với chủ nhà liệt kê từng món đồ. Buồn cười là, đa số khách cũng mơ hồ mình cần bao nhiêu cho đến khi tôi hỏi từng phòng một.

Từ chỗ khách hàng hỏi là tôi 'dạ' liền, giờ tôi xin phép suy nghĩ trước khi trả lời

Trước đây, khách hàng vừa hỏi chuyện thi công là tôi lập tức trả lời theo phản xạ, đại loại là “ok, tôi lo được”. Kết quả là tôi phải nhận kha khá lần làm hỏng rồi sửa, vừa mất tiền vừa ngượng với khách. Trong 6 tháng gần nhất, tôi thay đổi hẳn thói quen đó: nếu có ai hỏi phần kỹ thuật tôi mơ hồ, tôi nói thẳng “để tôi xem lại đã rồi báo lại anh chị sau”. Tưởng là việc nhỏ, nhưng thú thật lúc đầu rất khó lắm, vì tôi cứ nghĩ nói không biết là kém. Nhưng điều ngược lại đã xảy ra. Tôi nhớ có 3 lần gần đây, tôi trả lời 'để tôi xem lại' khi thi công một căn hộ Vinhomes, một khách ở Time City và một khách tại Thanh Hà. Cả ba chẳng ai trách móc gì, thậm chí họ còn bảo “anh làm kỹ thế”. Niềm tin của họ tăng lên và tôi giảm hẳn nhiều lần xin lỗi do làm ẩu.

Nhận trọn gói không có nghĩa là tôi biết tuốt, mà là tôi biết cách tìm người biết

Tôi gặp không ít người nghĩ thầu trọn gói nội thất phải rành mọi công đoạn. Thú nhận, tôi chẳng phải người như thế. Một lần tôi không quên nhận thi công trọn gói một căn nhà mà hệ thống điện yêu cầu lắp đèn cảm ứng kiểu cảm biến thông minh – cái mà tôi chưa hề đụng tới. Tôi không giả vờ chứ nhất quyết gọi cho một anh thợ điện 20 năm nghề, hỏi từng chi tiết kỹ thuật từ cảm biến cho tới nguồn. Anh ấy vui vẻ chỉ dạy, không lấy một đồng, và dặn tôi “thà hỏi còn hơn đoán mò”. Sau vụ đó, tôi tụ họp một nhóm thợ lành nghề gồm thợ điện, thợ nước, thợ sơn – tất cả đều sẵn sàng tư vấn bất cứ lúc nào. Lúc lên dự toán trọn gói, tôi cho họ tham gia ngay từ đầu để chi phí thực tế được thể hiện minh bạch. thi công nội thất chung cư giá rẻ vậy, khách hàng hiểu được tiền của họ đi vào đâu thay vì mua phải sự ẩu đoảng.

Cái ngày tôi trả lại 18 triệu tiền tạm ứng vì nhận ra mình không đủ năng lực

Khoảng đầu năm nay, một chủ nhà ở khu Times City nhờ người quen giới thiệu muốn tôi thi công một bộ tủ rượu mặt kính cong. Thoạt nghe chẳng có gì khó, tôi lấy tiền tạm ứng khi về mới tìm hiểu thì mới tá hỏa loại kính này cần công nghệ CNC 5 trục mà xưởng của tôi chưa trang bị. Tôi ngồi tính toán cả đêm giữa hai lựa chọn: một là thuê ngoài rồi gắn, độ rủi ro cao, hoặc là trả lại tiền ngay và chỉ họ tới một xưởng giỏi. Cuối cùng tôi chọn vế thứ hai. Tôi gọi khách, nói thẳng “chúng tôi không đủ năng lực làm”, và chuyển lại toàn bộ số cọc đồng thời giới thiệu một xưởng ở dưới Hải Phòng tôi tin họ làm được. Anh khách có vẻ sốc nhưng rồi lại nói cảm ơn vì tôi chịu nói không. 70 triệu tiền hợp đồng bay mất nhưng tôi giữ được uy tín, quan trọng hơn, tôi thấm một bài học: nói “không” từ đầu còn đỡ hơn là hứa rồi bỏ chạy cho cả tôi và khách hàng. Bây giờ, trước khi ký bất kỳ hợp đồng trọn gói nào tôi đều dành ra một ngày mình có đủ sức làm không, còn nếu không chắc chắn tôi liền dừng chứ không cố gắng chịu đựng.